Ölçüm Belirsizliği ve İzlenebilirlik
Bir sayı, belirsizliği bilinmiyorsa mühendislik verisi değildir. Bir ölçüm sonucu, ölçüm belirsizliği parçanın toleransıyla birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanır: ölçüm sistemi söz konusu toleransa göre yeterince yetkin değilse, sonuç tek başına güvenilir bir uygunluk kararını desteklemez. Ölçüm sistemi analizi (MSA) pratiğinde yaygın kabul, ölçüm belirsizliğinin tolerans bandının küçük bir kesri olmasıdır — genellikle %10 hedef, %20–30 üst sınır olarak alınır.
Belirsizliği belirleyen en önemli etkenlerden biri sıcaklıktır. Boyutsal ölçümün referans sıcaklığı ISO 1’e göre 20 °C’dir; alüminyumun ısıl genleşme katsayısı yaklaşık 23 µm/m·K olduğundan, bir metrelik alüminyum bir parça 5 °C’lik bir sapmada yaklaşık 115 µm boyut değiştirir. Bu yüzden hassas ölçümde ortam kontrolü bir tercih değil, gerekliliktir. Ölçüm cihazlarının doğruluğu ISO 10360 kabul ve periyodik doğrulama testleriyle tanımlanır; ölçüm sonucunun ulusal/uluslararası standartlara izlenebilir olması gerekir. Ölçümü kontrollü koşullarda, kalibrasyonu izlenebilir ekipmanla yaparız.
